Microsoft, Wisconsin’de bulunan veri merkezi kampüsünün havadan görünümünü paylaştı. Şirket, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, son yirmi yılda veri merkezlerini soğutmak için kullandığı suyu önemli ölçüde daha verimli hale getirdiğini ve 2000’li yılların başında açtığı ilk tesislere kıyasla su tüketim oranını %90 azalttığını duyurdu. 2023 yılında, her kilovat-saat için 0,27 litre su kullanan Microsoft, bu oranla sektör ortalamasından yaklaşık üç kat daha iyi bir performans sergiledi.
Microsoft, küresel çapta çektiğinden daha fazla tatlı suyu yenileyerek, 2030 yılında operasyonlarında su pozitif olma hedefine önemli bir adım attı. Bu gelişme, Amazon ve Google gibi diğer teknoloji devlerinin de su kullanımıyla ilgili benzer performans ve taahhütlerini paylaştığı bir döneme denk geldi. Amazon, bu ayın başında su kullanımı istatistiklerini açıklarken, Google da su pozitif olma taahhütlerini güncelledi. Teknoloji şirketleri, su tüketimi konusundaki kaygıları gidermek için çalışmalar yürütüyor; zira bu konu ülke genelinde tartışma yaratıyor.
Su Kullanımı ve Topluluk Tepkileri
Yerel topluluklar ve liderler, yeni veri merkezi inşaatlarına karşı protestolar düzenliyor ve moratoryumlar uyguluyor. Ayrıca, veri merkezlerinin yüksek enerji tüketimi nedeniyle elektrik faturalarının artması ve gürültü şikayetleri gibi başka endişeler de gündemde. Bu yılın başında Microsoft, bu kaygıların önüne geçmek amacıyla Community-First AI Infrastructure girişimini başlatarak, elektrik maliyetlerini üstleneceğini ve yerel vergi indirimlerinden vazgeçeceğini açıkladı. Geçen hafta ise, veri merkezi elektrik faturalarının etkilerini ele alan kongre tasarısı Ratepayer Protection Act’i destekledi; ancak Washington eyaletinde benzer endişeleri hedef alan yasaya daha önce karşı çıkmıştı.
Microsoft’un Su Koruma Stratejileri
Microsoft Bulut Operasyonları ve İnovasyon CTO’su Judy Priest ile Veri Merkezi Mühendisliği Başkan Yardımcısı Steve Solomon, Çarşamba günü yayımladıkları blog yazısında, su korumasına “derin bağlılıklarını” vurguladı. İkili, “Bulut ve yapay zeka hizmetlerinin artan performans taleplerini desteklerken su kullanım yoğunluğunu azaltan veri merkezi yeniliklerini geliştirmeye devam ediyoruz” dedi. Veri merkezlerinde elektronik cihazların soğutulması için fanlar, evaporatif soğutma, klima ve doğrudan sıvı soğutma gibi çeşitli yöntemler kullanılıyor. Bu yöntemlerin her biri farklı avantaj ve dezavantajlar barındırıyor: Klima daha fazla elektrik tüketirken su tasarrufu sağlıyor, evaporatif soğutma ise daha az enerji harcayıp daha fazla su tüketiyor.
Microsoft’un su kullanımını azaltmak için başvurduğu yöntemler arasında şunlar bulunuyor:
- Öncelikle fanlarla soğutma yapmak, dış sıcaklık 85 dereceyi aştığında evaporatif soğutmayı destekleyici olarak kullanmak.
- Çip seviyesinde soğutma uygulamak ve suyu sistem içinde geri dolaştırmak.
- Veri merkezlerini denetleyerek tesislerin tasarlandığı şekilde çalışmasını ve suyun en verimli şekilde korunmasını sağlamak.
- Geri dönüştürülmüş, yeniden kullanılan veya içme suyu olmayan su kaynaklarının kullanımını artırmak.
Su Kullanımı Karşılaştırmaları ve Hedefler
Şirketler arası karşılaştırma yapmak zor; çünkü Microsoft’un litre/kilovat-saat oranı sadece kendine ait veri merkezleri için geçerli olurken, Amazon bu rakama hem kendi tesislerini hem de kiraladığı veri merkezlerini dahil ediyor. 2020’de belirlenen 10 yıl içinde su pozitif olma hedefinde ilerleme kaydeden Microsoft, bu ölçümde su kullanımı ve yenilemesini küresel çapta değerlendiriyor. Teoride, çöl ikliminde kullanılan su, daha nemli bölgelerde yapılan yenilemelerle dengelenebiliyor. Ancak Community-First AI Infrastructure girişimi, yapay zeka veri merkezlerinin faaliyet gösterdiği her bölgede kullanılan sudan daha fazlasını yenilemeyi taahhüt ediyor. Bu yaklaşım, Amazon ve Google’ın izlediği yöntemle uyumlu; ancak Amazon’un su yenileme hedefi sadece veri merkezlerini kapsıyor, tüm operasyonlarını değil.
Veri merkezlerinin su tüketimine yönelik endişeler artarken, bu kullanımın geniş çapta bakıldığında hâlâ görece az olduğu belirtiliyor. Amazon’un yakın zamanda belirttiği üzere, veri merkezleri dünya çapında tüm endüstriyel su kullanımının yaklaşık %0,5’ini oluşturuyor. 2024 mali yılında Microsoft, veri merkezleri ve diğer operasyonları için toplam 2,7 milyar galon su çekti. Karşılaştırma için, Seattle Public Utilities yılda yaklaşık 43 milyar galon suyu 1,6 milyon kişiye sağlıyor.
Editör notu: Haber, 2030 su pozitif hedefindeki ilerlemenin devam ettiğini netleştirmek için güncellenmiştir.
Haberi Derleyen: Emre Aladağ